Karakter (1997)

‘Karakter’ is de hollandse versie van een Charles Dickens-vertelling. Met grauw, spookachtig licht komt het Rotterdam van rond 1930 tot leven, gelardeerd met prachtige koppen uit de Nederlandse en Belgische filmwereld. Gebaseerd op de boeken van F. Bordewijk, verhaald de film over de onmogelijke relatie tussen een zoon en zijn vader. De schrijver geeft zijn personages namen die verhalend werken; deurwaarder en vader ‘Dreverhaven’, zoon ‘Katadreuffe’, jurist ‘de Gankelaar.’ Dickens zou goedkeurend knikken.

Regisseur Mike van Diem kneed van dit materiaal een ijzersterke film, met prachtig camerawerk en altijd goed uitgekiende shots en visuele vondsten zodat men er overbodige dialoog tegen kan afstrepen. Een unicum in een Nederlandse film. Van Diem vertelt met zijn camera, niet zijn microfoon. Hij pakt je vanaf het begin bij de kladden en laat niet meer los tot de gewelddadige finale. Paleis van Boem gooit er een bombastische soundtrack bovenop die de film nog grootser maken.

Voor een speelfilm-debuut verslaat van Diem wat mij betreft in één genadeklap alle Nederlandse speelfilms die voor hem gemaakt zijn. Terecht beloond in 1998 met een oscar voor beste niet-engelstalige film. Wat is het dan spijtig te beseffen dat hij pas in 2015 weer een speelfilm aflevert; de surrealistische romcom ‘De Surprise’, waarin de vonken zoals in ‘Karakter’ alweer leken verdwenen...