The Brutalist

Vrij recent kregen we er plots een serieuze Oscarkandidaat bij, schijnbaar uit het niets. Brady Corbet begon ooit als acteur, maar viel achter de camera ook al op met onder andere het originele Vox Lux. Met een speelduur van bijna vier uur en een epische opzet in twee delen plus epiloog waagde hij daarna een grote gok, maar het resultaat mag er zijn. The Brutalist wordt overal lovend ontvangen en sleepte tien nominaties in de wacht, waarbij het een kanshebber is op de belangrijkste Academy Award van het jaar.

Adrien Brody schittert hier als László Tóth, een Hongaars-Joodse vluchteling die in 1947 zonder zijn echtgenote de oversteek maakt naar de Verenigde Staten. Hij wordt er opgevangen door zijn neef Attila - een korte, maar krachtige rol van Alessandro Nivola - die al langer in het beloofde land woont en zich helemaal heeft ondergedompeld in de andere cultuur. László heeft het daar beduidend lastiger mee en kan zijn achtergrond niet van zich afschudden, wat hem tot nieuwe dieptepunten leidt met onder andere een drugsverslaving en constante honger als gevolg.

In Europa schitterde hij als architect, maar die kennis kan hij in de V.S. niet toepassen totdat hij in aanraking komt met de steenrijke Harrison Lee Van Buren (Guy Pearce). De stemming van de industrieel kan snel omslaan, maar hij denkt een band te hebben met de ontwerper en vraagt hem de leiding te nemen bij de bouw van een gemeenschapscentrum ter nagedachtenis van zijn moeder. László dompelt zich volkomen onder in zijn werk, waarbij hij meer vijanden dan vrienden maakt en zijn visie koste wat kost zonder inmenging gerealiseerd moet worden.

Met 215 minuten inclusief een ingebakken pauze is het een lange zit, maar de krachtige personages en het scenario eisen zodanig je aandacht op dat het alsnog korter aanvoelt dan menig blockbuster. De laatste akte is wel iets minder sterk dan wat eraan vooraf gaat, mede door enkele gebeurtenissen die dusdanig onverwacht of abrupt aankomen dat je je afvraagt of er toch nog iets teveel is weggesneden. De epiloog maakt daarentegen weer veel goed, waardoor dit een indrukwekkend epos is geworden dat voelt alsof het in de jaren '70 werd geschoten. De cinematografie van Lol Crawley en het gebruik van VistaVision dragen daar flink aan bij.

The Brutalist is een zware film over onderwerpen als the American dream, je eigen grenzen opzoeken, klassenverschillen en de holocaust. Het is bijzonder knap hoe Corbet en zijn partner Mona Fastvold dit hebben geïntegreerd in een samenhangend script dat zoveel indruk weet te maken, enkele misstapjes richting het einde ten spijt. Een sterk verhaal dat helemaal tot leven is gekomen dankzij prachtig acteerwerk van onder andere Adrien Brody, Guy Pearce, Felicity Jones, Isaach de Bankolé en Alessandro Nivola.