The Substance

Oudere vrouwen die worden weggedreven door hun jongere concurrenten; geen nieuw thema, wel relevanter dan ooit. Coralie Fargeat schreef er een scenario over dat verre van subtiel is en in de tweede helft veel verder gaat dan menig kijker zal hebben verwacht. David Cronenberg zou trots op haar zijn, waardoor het des te verrassender is dat de film zo goed is ontvangen bij diverse awards. De Academy staat niet echt bekend om een voorliefde voor body horror, maar met vijf Oscarnominaties hebben ze veel respect getoond voor Fargeat en hoofdrolspeelster Demi Moore.

Na een lange carrière is ze eindelijk genomineerd voor een Oscar dankzij haar rol als Elisabeth Sparke in The Substance. Deze ooit gelauwerde actrice moet het nu doen met een tv-show over aerobics, totdat ze ook daarvoor opzij wordt gezet vanwege haar leeftijd door producent Harvey. Had ik al gezegd dat de film weinig subtiel is?

Niet snel daarna wordt ze op het spoor gebracht van het middel uit de titel, waarmee ze de kans krijgt een jongere kloon van zichzelf tot leven te brengen die haar taken deels kan overnemen. Het addertje onder het gras? Van beide versies mag zonder uitzondering telkens maar een vrouw tegelijk actief zijn, terwijl de ander bewusteloos moet wachten op sondevoeding. Tevens moet er steevast na maximaal zeven dagen worden gewisseld, uiteraard een uitstekend uitgangspunt voor een steeds verder escalerend script.

Moore schittert hier als Elisabeth en krijgt terecht veel lof voor haar hoofdrol, maar ook haar jongere evenknie Sue in de vorm van Margaret Qualley maakt indruk. De dochter van Andie MacDowell heeft sowieso een topjaar achter de rug: in 2024 was ze in Nederland naast deze productie nog te zien in Poor Things, Kinds of Kindness en Drive-Away Dolls.

Zoals gezegd zoekt Fargeat hier met name in de laatste akte de randjes op en gaat ze er voor sommigen overheen. Liefhebbers van groteske make-up en effecten kunnen hiermee dan ook hun lol op, met een heerlijk over-the-top einde als kers op de taart. The Substance is zeker niet voor iedereen, maar wat is het fijn dat dit gewaagde stuk satire zoveel waardering krijgt. Dat "Pump It Up" vervolgens nog dagenlang in je hoofd blijft nazingen nemen we dan maar voor lief.